Wat is er te doen in de Harz? Veel meer dan we vooraf hadden verwacht. We fietsen door het Okertal naar een oud klooster. Zoeken in Bad Harzburg de hoogte op en gaan in de Iberger Tropfsteinhöhle juist ondergronds. Met kloosters, UNESCO-Werelderfgoed en het groene landschap van de Harz hebben we alle ingrediënten voor een afwisselende vakantie. Bovendien hoeven we niet ver te rijden om de Harz te bereiken. In dit blog delen we onze persoonlijke ontdekkingen in het Nedersaksische deel van de Harz. Reis met ons mee en ontdek wat er te doen is in de Harz.
Waar ligt de Harz?
De Harz ligt in het midden van Duitsland en is het noordelijkste middelgebergte van het land. De regio strekt zich uit over drie Duitse deelstaten: Nedersaksen, Saksen-Anhalt en Thüringen. Bekende plaatsen in de Harz zijn Goslar, Wernigerode, Quedlinburg en Braunlage. In dit artikel richten we ons vooral op onze ontdekkingen in het Nedersaksische deel van de regio. Wat grotere steden betreft ligt het grofweg ten zuiden van Hannover en Braunschweig, ten westen van Magdeburg en ten noorden van Göttingen en Erfurt. Deze steden vormen ook belangrijke toegangspoorten als je per trein naar deze regio reist. Vanuit Nederland is de Harz relatief dichtbij: vanaf Utrecht is het ongeveer 450 kilometer rijden naar Goslar.
Waarom de Harz bezoeken?
De Harz is een van de weinige regio’s in Duitsland waar je naast rust, natuur en cultuur ook bijzondere (kindvriendelijke) activiteiten vindt. Het ligt relatief dichtbij Nederland, is divers, relatief betaalbaar en er valt voor iedereen wel iets te beleven.
Stel je voor: samen actief buiten zijn, mooie historische plaatsen bezoeken en genoeg rust ervaren om er echt even tussenuit te zijn. Het groene middelgebergte biedt vele gemarkeerde wandelroutes, zonder dat het meteen een zware bergvakantie wordt. Er zijn kuuroorden, spa-hotels en bierbrouwerijen. Historische stadjes met vakwerkhuizen, zoals Goslar en Wernigerode. En veel UNESCO-locaties, zoals de oude mijn Rammelsberg bij Goslar. Lees ook onze tips voor Goslar en de Rammelsberg.
Hoe ervaren wij de Harz in september? Het is geen drukke, schreeuwerige bestemming. Het is rustig, sfeervol, historisch en groen — ideaal voor een paar dagen weg, in het voor- of najaar, de herfstvakantie, of in combinatie met een citytrip, zoals Goslar of Quedlinburg of een ander deel van Duitsland.
Wat te doen in de Harz in Nedersaksen?
Voor ons is dit deel van Nedersaksen nog onbekend terrein. Juist daarom zijn we verrast door de enorme afwisseling én hoeveel hier te ontdekken valt. Tijdens ons verblijf zoeken we letterlijk de hoogte én de diepte op. Ook staan er twee heel verschillende kloosterbezoeken op het programma. Vanuit Goslar fietsen we naar het klooster in Wöltingerode. Een bezoek aan het klooster in Walkenried, dat op de UNESCO-Werelderfgoedlijst staat, combineren we met het “HöhlenErlebnisZentrum – Iberger Tropfsteinhöhle”.
Onze belevenissen in de Harz
Fietsen van Goslar naar klooster Wöltingerode
Het is half september, de zon schijnt uitbundig als we vanuit Goslar starten voor een fietstocht naar Wöltingerode. We vergissen ons in de aangename temperatuur en kleden ons te warm. De jasjes gaan al snel uit. Vanuit Goslar fietsen we vrij snel over een onverhard pad het Okertal in. En voor we er erg in hebben, fietsen we langs het kabbelende riviertje de Oker. Het water is kraakhelder. Ons uitzicht wordt afgewisseld, met idyllische meertjes links van het pad. De bordjes langs de oevers geven aan dat het visvijvers zijn. Wat een weelde om hier te vissen. Daarna brengt een glooiend fietspad ons naar Wöltingerode. Daar aangekomen, zien we direct links het klooster liggen.
Het klooster, een voormalig nonnenklooster, is omgebouwd tot een kloosterhotel. Op het terrein van het kloosterhotel bevindt zich ook een distilleerderij (Klosterbrennerei), een restaurant (Klosterkrug), een kloosterkerk, een kruidentuin en een boerderijwinkel (Hofladen).
We zijn nieuwsgierig hoe het historische pand er van binnen uitziet en betreden het kloosterhotel. We worden hartelijk ontvangen en mogen een kijkje nemen. Achter een van de hoge houten deuren bevindt zich de kloosterkerk, Klosterkirche St. Mariae. Als we de zware deur openen, komt de stilte van de kerk ons tegemoet. We zijn de enige – en kijken onze ogen uit.
Tijdens ons bezoek aan Klooster Wöltingerode treffen we het wat minder wat we kunnen bezoeken. Want het restaurant blijkt gesloten en in de distilleerderij wordt momenteel gestookt. Uit veiligheidsoverwegingen is er dan geen publiek toegestaan in de ‘Klosterbrennerei’. Sinds 1682 worden hier volgens oude traditie hoogwaardige likeuren, jenever (Edelkoren) en gin geproduceerd. Als we hier nog eens terugkeren boeken we beslist een rondleiding door de distilleerderij!
Bad Harzburg: Boomzweefbaan en Boomkroonpad
Boomzweefbaan
Voor een natuurbelevenis op hoogte – moet je in Bad Harzburg zijn, om precies te zijn aan de voet van de Burgberg. Daar nemen we de kabelbaan die ons naar het uitzichtpunt op de Burgberg brengt. Vanaf een bankje aan de rand van de Burgberg zien we onder ons enkele kuurhotels en de Sole-Therme liggen, met in de verte Bad Harzburg. Een wandelpad voert ons licht bergafwaarts naar het beginpunt van de Boomzweefbaan (Baumschwebebahn).
Het woord ‘schwebebahn’ doet ons vermoeden dat we met een soort zipline naar beneden gaan. Het principe heeft er wel iets van weg, maar de beleving is anders. Zittend in een gordel slingeren we, via haarspeldbochten, tussen oude eiken en beuken naar beneden. Erik zweeft naar beneden. Hem gaat het gewiebel en het draaien van de Flyline om zijn as goed af, maar Monique… Zij gaat toch liever in één rechte lijn, als bij een zipline, naar beneden. Na de adrenaline van de Boomzweefbaan met inmiddels weer vaste grond onder onze voeten, beginnen we aan het volgende avontuur: het Boomkroonpad.
Boomkroonpad
Het Boomkroonpad (Baumwipfelpad) telt diverse interactieve ‘stations’, die garant staan voor een natuur-ontdekkingsreis – geschikt voor alle leeftijden. Thema’s als de oerknal, het ontstaan van de aarde en het leven in de Harz worden op een leuke, educatieve manier uitgelegd. Een combiticket met de Burgberg-kabelbaan verbindt de Boomzweefbaan met het bezoek aan het Boomkroonpad. Hou je liever, net als Monique, vaste grond onder je voeten? Begin dan, aan de voet van de Burgberg, met het Boomkroonpad, gevolgd door een korte wandeling naar boven naar het bergstation van de Burgberg kabelbaan. De nostalgische kabelbaan brengt je in een paar tellen terug naar Bad Harzburg.
Iberger Tropfsteinhöhle: ondergronds in de Harz
We gaan ondergronds in het HöhlenErlebnisZentrum voor een ervaring over onze aarde. Toch moeten we de eerste meters bergopwaarts lopen om bij het beginpunt van onze rondleiding te komen. Het voelt meteen al indrukwekkend als we de druipsteengrot bereiken waar we samen met andere bezoekers verzamelen. Klokslag half elf neemt de gids ons mee voor een ondergronds avontuur van ongeveer een half uur. We dalen en stijgen via metalen trappen, zonder dat het beklemmend aanvoelt. Telkens bereiken we een andere enorme hoge ruimte in de grot, waar we overblijfselen zien van miljoenen jaren geleden. Waaronder versteende zeebewoners en enkele zeer fraaie stalagmieten. Via dezelfde tunnel en panelen met informatie lopen we terug naar de uitgang.
Na de rondleiding, nemen we een kijkje in het museum en lunchen we in de Cafetaria. In het museum bekijken we onder andere bevindingen uit de Bronstijd. In het museum vinden we ook de tot nog toe oudste en langste genetisch aantoonbare stamboom uit de bronstijd ter wereld! Kinderen kunnen de late bronstijd met eigen ogen zien aan de hand van een reconstructie van een grot en korte filmpjes, waarin grottekeningen tot leven worden gewekt.
Klooster Walkenried: middeleeuwen en UNESCO-Werelderfgoed
Na de indrukken over de Bronstijd en de ondergrondse ervaringen in de Iberger Tropfsteinhöhle, rijden we – via een landelijke route in driekwartier naar Walkenried. Onderweg passeren we een parkeerplaats. Het blijkt het startpunt van een korte boswandeling naar de Priorteich te zijn. Maar dat bezoeken we na ons bezoek aan Klooster Walkenried.
Nadat we onze auto hebben geparkeerd op het parkeerterrein achter het klooster, zijn het de ruïnes van de Romaanse abdijkerk St. Maria und Martin, uit de 12e eeuw, die als eerste onze aandacht trekken. Alsof we even in Italië zijn. Maar de ruïnes bewaren we voor de rondwandeling. Eerst bezoeken we het Cisterciënzer Museum Klooster Walkenried. In verband met onze beschikbare tijd bezichtigen we het museum op eigen gelegenheid. Maar wil je dieper in de geschiedenis duiken? Ga dan op pad met een gids, de audioguide, of de museum-app.
Een van de plekken die ons in dit deel van de Harz verrast, is Klooster Walkenried. Een middeleeuws klooster klinkt misschien in eerste instantie vooral als héél veel oude stenen, maar eenmaal binnen ontdekken we dat hier een veel interessanter verhaal achter schuilgaat. Want de cisterciënzer monniken waren niet alleen diepgelovig, maar ook slimme ondernemers. Sommige economische structuren die wij als heel modern beschouwen, pasten zij zo’n 900 jaar geleden al toe! In het Cisterciënzer Museum wordt dat verleden op een toegankelijke manier tot leven gebracht, inclusief een tijdlijn waarop je de ontwikkeling van het klooster volgt. Ondertussen wandel je door gotische kloostergangen en historische ruimtes, die op zich al indrukwekkend zijn.
Klooster Walkenried en de Oberharzer Wasserwirtschaft
Heel bijzonder is de relatie tussen het klooster en de Rammelsberg, dat wij eerder bezochten tijdens ons verblijf in Goslar. Kloster Walkenried vormt als het ware de middeleeuwse voorloper van de Oberharzer Wasserwirtschaft. De cisterciënzermonniken van Walkenried waren in de vroege 13e eeuw niet alleen geestelijken, maar ook vroege waterbouwkundigen en actief in de mijnbouw en metaalverwerking in de Oberharz en bij de Rammelsberg. Voor die activiteiten ontwikkelden ze systemen van vijvers en watergangen om water als energiebron te benutten. Wat ze rond 1225 als een vijver- en kanalensysteem aanlegden wordt beschouwd als het oudste deel van de Oberharzer Wasserwirtschaft.
Wandelen naar de Priorteich
Vlak bij klooster Walkenried ligt de Priorteich, een idyllisch meertje dat wordt omringd door groen. Via een bospad wandelen we naar het meertje. We zien er zelfs mensen zwemmen. Wanneer we met een van de zwemmers in contact komen, horen we dat hier dagelijks gezwommen wordt, het hele jaar door. Voor ons is het bezoek aan de Priorteich – midden in de natuur – een fijne afsluiting van een dag vol indrukken.
Persoonlijke tips van Monique
- Boek een rondleiding door klooster Wöltingerode en de distilleerderij op een donderdag, of in het weekend, want op dinsdag is restaurant Klosterkrug gesloten.
- Wandel van Klooster Walkenried, naar de Priorteich, dat op nog geen tweeëneenhalve kilometer van het klooster ligt. Onderweg kan je de wandeling uitbreiden met een bezoek aan de Eckteich, de Sachsen Eiche, de Hollteich en de Röseteich.
- De Brocken, het hoogste punt van de Harz is weliswaar toeristisch, maar alleen al vanwege het uitzicht een bezoek meer dan waard. Hier vind je een museum, het Brockenhaus en de Brockentuin met planten uit alpine gebieden. Vanuit Braunlage gaan wandelingen en mountainbike routes naar de Brocken!
Maak je reis compleet met deze handige links
- Kijk voor actuele informatie op de site van
- Wij verbleven in
- Hotel Goldener Stern in Goslar.
- Meer informatie over dit hotel, vind je in ons blog over Goslar
- The Hearts in Braunlage
- Hotel Goldener Stern in Goslar.
Dit artikel & video vind je misschien ook leuk!
- Goslar | 5 tips voor een onvergetelijke UNESCO-ervaring die je diep raakt
- Waarom Quedlinburg in de HARZ op je bucketlist moet staan
- VIDEO | Quedlinburg in de Harz
Waar ligt de Harz?
De Harz ligt in het midden van Duitsland en strekt zich uit over de deelstaten Nedersaksen, Saksen-Anhalt en Thüringen. Het Nedersaksische deel ligt aan de westkant van het Harzgebergte. Bekende plaatsen in dit deel van de regio zijn onder andere Goslar en Braunlage.
Hoe bereik je de Harz vanuit Nederland?
De auto is een praktische manier om de Harz vanuit Nederland te bereiken en geeft je ter plaatse veel vrijheid om verschillende plaatsen, natuurgebieden en bezienswaardigheden te combineren. Ook met het openbaar vervoer is de regio bereikbaar. Voor een verblijf waarbij je veel verschillende locaties wilt bezoeken, vinden wij zelf de flexibiliteit van een auto prettig.
Wat kun je doen in het Nedersaksische deel van de Harz?
De regio leent zich goed voor een combinatie van natuur, cultuur en actief bezig zijn. Je kunt er wandelen en fietsen, historische plaatsen zoals Goslar bezoeken en het berglandschap ontdekken. Alleen al voor wandelaars is er in de gehele Harz meer dan 8.000 kilometer aan gemarkeerde wandelroutes, variërend van ontspannen wandelingen tot sportievere berg- en rotspaden.
Is de Harz geschikt voor een actieve vakantie?
Ja. Wandelen is een van de belangrijkste activiteiten in de Harz. Rond Goslar lopen routes door bossen en door hoger gelegen delen van het Natuurpark Harz, langs onder andere rivierdalen, stuwmeren en historische vijvers. Er zijn zowel eenvoudige wandelingen als routes met meer hoogteverschil.
Kun je de Harz het hele jaar bezoeken?
Ja, de Harz is niet alleen een zomerbestemming. In het voorjaar en de zomer kun je er uitstekend wandelen en fietsen en in de herfst krijgen de bossen een heel ander karakter. Ook in de winter kan er gewandeld worden: in het Landkreis Goslar zijn verschillende specifieke winterwandel routes uitgezet.
Wat is de beste reistijd voor de Harz?
Dat hangt vooral af van wat je wilt doen. Voor wandelen, fietsen en andere buitenactiviteiten zijn voorjaar, zomer en herfst interessante perioden. Wie de Harz in een winters landschap wil ervaren, kan juist voor de winter kiezen. Houd er in het berggebied altijd rekening mee dat omstandigheden en temperaturen kunnen verschillen van lager gelegen gebieden.
Kun je in de Harz goed wandelen?
Zeker. Je vindt er zowel korte, relatief eenvoudige wandelingen als langere en sportievere routes. Rond Goslar en in het westelijke deel van de Harz voeren wandelroutes onder andere door bossen, langs rotsformaties, water en hoger gelegen gebieden.
Is de regio alleen interessant voor natuurliefhebbers?
Nee. Juist de combinatie maakt dit deel van Duitsland interessant. Buitenactiviteiten kunnen worden afgewisseld met cultuur en historie. Zo kun je een wandeling door de natuur combineren met een bezoek aan het historische Goslar of onderweg kennismaken met de mijnbouw- en kloostergeschiedenis van de regio. De officiële toeristische informatie over wandelen benadrukt eveneens de combinatie van natuur en cultuur langs de wandelroutes.
Is de Harz geschikt voor stellen?
Wat ons betreft juist wel. Je kunt actieve dagen in de natuur makkelijk afwisselen met cultuur, historie en rustigere momenten. Daardoor is de regio interessant voor stellen die tijdens een vakantie niet alleen willen wandelen of fietsen, maar graag verschillende activiteiten met elkaar combineren.
Heb je in de Harz een auto nodig?
Een auto is niet strikt noodzakelijk, maar wel praktisch als je tijdens één verblijf meerdere plaatsen en bezienswaardigheden wilt combineren. Vooral voor een roadtrip of een programma zoals dat van jullie, met natuur, fietstochten, kloosters, grotten en historische plaatsen, geeft een auto veel flexibiliteit.
We hebben de Harz bezocht op uitnodiging van Tourismus Niedersachsen. De informatie hebben we onafhankelijk samengesteld op basis van de opgedane ervaringen.
Elke maand de nieuwste reistips in je mail
Ontvang elke maand tips voor jouw ideale reis, vakantie of weekend trip.
Of je nu op zoek bent naar actie, ontspanning of culinaire verwennerij.
Schrijf je in en wees als eerste op de hoogte van de nieuwste bestemmingen en insider-tips!